
Ένας από τους δύτες της καταδυτικής μας ομάδας, στην περιοχή της πλώρης κοντά σε ένα από τα κανόνια. / One of the team's divers in the bow section near one of the cannons.
Δυστυχώς οι συνεχείς καταδύσεις, το πολύ φορτωμένο πρόγραμμα, καθώς και η κούραση, η οποία άρχισε να γίνεται έντονα εμφανής στην ομάδα μας, μας ανάγκασε να παρεκκλίνουμε από την μέχρι τώρα καθημερινή ενημέρωση του ημερολογίου μας, με αποτέλεσμα να αναρτήσουμε σήμερα, με καθυστέρηση, το ενημερωτικό μας δελτίο, το οποίο εμπεριέχει αναφορές στις καταδυτικές μας δραστηριότητες της τέταρτης και πέμπτης ημέρας της αποστολής, ήτοι της 3ης και 4ης Ιουνίου 2010.
Οι δυο τελευταίες ημέρες ήταν πολύ γεμάτες καθώς ο καιρός μας επέτρεψε να πραγματοποιήσουμε συνολικά τέσσερις καταδύσεις, συνολικής διάρκειας οκτώ ορών. Αν και μετά τις τρεις το μεσημέρι είχαμε συνεχώς έναν σταθερό Γαρμπή, ο οποίος ενίοτε έφτανε, και ξεπερνούσε μερικές φορές, τα έξι Beaufort, με την βοήθεια του σταθερού αγκυροβολίου που εγκαταστήσαμε κατά την διάρκεια της πρώτης μας κατάδυσης, και με τον σωστό προγραμματισμό, καταφέραμε να διεκπεραιώσουμε τους στόχους που είχαμε θέσει. Οι κύριοι στόχοι ήταν, την πρώτη ημέρα, η έρευνα στην πλώρη, στην υπερκατασκευή του μεσοκάραβου, καθώς και στην περιοχή του πυθμένα γύρω από το κεντρικό ρήγμα του ναυαγίου. Οι κύριοι στόχοι της δεύτερης ημέρας ήταν η έρευνα στην περιοχή της πρύμνης και η φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση στους χώρους των μηχανών.

Δύτες στο νερό προετοιμάζονται για την πρώτη κατάδυση της ημέρας. / Divers in the water, ready to commence the first dive of the day.
Η κατάδυση και η έρευνα στην περιοχή της πλώρης και της υπερκατασκευής -πέρα από την ικανοποίηση που νοιώσαμε όταν είδαμε γνωστά σε εμάς αντικείμενα από προηγούμενες καταδύσεις να βρίσκονται ακόμα εκεί, γεγονός το οποίο μαρτυρά ότι από το 2008 μέχρι σήμερα δεν υπήρξε λεηλάτηση του ναυαγίου, σαν παράδειγμα αναφέρουμε την παραμονή στην αρχική του θέση, του μικρού φορητού φαναριού που βρίσκεται στον χώρο του αριστερού φανού πορείας- μας αποκάλυψε και άλλα στοιχεία τα οποία οδηγούν στην ενίσχυση της ιστορικότητας του πλοίου σαν στρατιωτικού μεταγωγικού κατά την διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Σε όλο το μήκος του καταστρώματος και σε τακτά διαστήματα υπάρχουν, και στις δυο μεριές του πλοίου, τουαλέτες οι οποίες σκοπό είχαν την εξυπηρέτηση του πλήθους των στρατιωτών που μετέφερε. Εκτός αυτού κάτω από το πρόστεγο (καμπούνι) υπάρχουν πολυεπίπεδοι χώροι ενδιαίτησης, οι οποίοι είναι εξοπλισμένοι με πολλά κρεβάτια από τα οποία έχουν παραμείνει πλέον μόνο οι μεταλλικοί σκελετοί. Εκτός αυτού οι μπανιέρες και οι νιπτήρες στην περιοχή των επιβατών της πρώτης θέσης, σε συνδυασμό με την ύπαρξη των ίδιων κρεβατιών και στους χώρους αυτούς, μπορεί να θεωρηθεί σαν ένδειξη ότι οι χώροι αυτοί είχαν διαρρυθμιστεί για να φιλοξενήσουν ανώτερους αξιωματικούς.

Μεταλλικό τμήμα καθίσματος του οποίου το στυλ και η αισθητική φανερώνει την προέλευση του, την Αυτοκρατορική Γερμανία στο τέλος του 19ου αιώνα. / Metal parts of a promenade deck bench; its design style point as origin the Imperial Germany at the end of the 19th century.
Στην περιοχή του κυρίου ρήγματος, τα προς τα έξω λυγισμένα μεταλλικά τμήματα του ναυαγίου, καθώς και κάποιοι από τους νομείς, ενισχύουν την αρχική μας άποψη ότι υπήρξε έκρηξη στο εσωτερικό του πλοίου. Ίσως η έκρηξη προήλθε από την εισροή νερού σε κάποιον από τους λέβητες, όπως ήδη έχει αναφερθεί, όχι μόνο από ιστορικούς ερευνητές αλλά και από αυτόπτες μάρτυρες όπως ο Jean Lolio, θερμαστής του πλοίου, ο οποίος αφηγήθηκε με πολλές λεπτομέρειες την βύθιση του S/S Burdigala στον εγγονό του Andre Duran. Ο πυθμένας γύρω από το ρήγμα είναι γεμάτος με διάφορα, γνωστά και άγνωστα σε μας, αντικείμενα τα οποία βρίσκονται σωρηδόν σε μεγάλους όγκους σκεπασμένους με βενθικούς οργανισμούς. Ανάμεσα τους βρίσκονται και υπολείμματα από κομψές κατασκευές, όπως μεταλλικά τμήματα καθιστικών, τα οποία κοσμούσαν το κυρίως κατάστρωμα στην περιοχή περιπάτου των επιβατών της πρώτης θέσης, και των οποίων το στυλ και η αισθητική φανερώνει την προέλευση τους, την Αυτοκρατορική Γερμανία στο τέλος του 19ου αιώνα, όταν ακόμα το πλοίο ονομαζόταν Schnellpostdampfer Kaiser Friedrich και ταξίδευε για μια από της γνωστότερες υπερατλαντικές ναυτιλιακές εταιρείες της εποχής εκείνης, της Norddeutscher Lloyd γνωστής σαν NDL.

Τηλέγραφος στην γέφυρα του πλοίου, μέσω του οποίου δίνονταν εντολές στον χώρο του μηχανοστασίου. / The engine telegraph is intact at the bridge but well covered with marine growth.
Η έρευνα στην περιοχή της πρύμνης, πέρα από την γνωστή ύπαρξη των δυο πυροβόλων, μας φανέρωσε και την ύπαρξη πλήθους πυρομαχικών, για πυροβόλα μεγάλου και μικρού διαμετρήματος, κάποια από τα οποία είχαν χρησιμοποιηθεί και κάποια όχι. Ορισμένα από αυτά φέρουν ακόμα τα βλήματα τους και βρίσκονται σε μια γενικά καλή κατάσταση. Εντύπωση στον χώρο μας έκανε το γεγονός ότι αν και πολλά από τα μεταλλικά τοιχώματα της υπερκατασκευής έχουν καταρρεύσει, το σπιράγιο και η γενικότερη ξύλινη επένδυση της κουβέρτας έχει μείνει σχεδόν ανέπαφη.

Το μικρό φανάρι στο εσωτερικό του αριστερού φανού πορείας παραμένει, προς μεγάλη μας ικανοποίηση, στην θέση του μέχρι σήμερα. / The small size lantern on the port side (red light), thankfully is still in position.
Η επίσκεψη στους χώρους των μηχανών ήταν ιδιαίτερα σημαντική, όχι μόνο για την φωτογραφική «φωτογένεια » του χώρου, την μεγάλη ανάπτυξη των σκιόφιλων θαλασσίων οργανισμών που βρίσκονται εκεί, αλλά και για την ιστορικότητα του χώρου, εκφρασμένη μέσα από την ιδιαίτερη τεχνολογία των δυο σπάνιων πεντακύλινδρων παλινδρομικών μηχανών τετραπλής εκτόνωσης, οι οποίες έδιναν κίνηση στις δυο τρίφτερες προπέλες που είδαμε και φωτογραφήσαμε τις προηγούμενες ημέρες. Αν και στην περιοχή του ρήγματος τα συντρίμμια καλύπτουν, εν μέρει, κάποιους από τους λέβητες, στην περιοχή του μηχανοστασίου όλος ο χώρος είναι «καθαρός» με αποτέλεσμα να διακρίνονται οι κύλινδροι, οι βαλβίδες εκτόνωσης, οι στρόφιγγες πίεσης του ατμού, καθώς και οι μεταλλικές σκάλες οι οποίες οδηγούν στα διάφορα επίπεδα των μηχανών.

Δύτες στην τελευταία στάση αποσυμπίεσης, λίγο πριν αναδυθούν. / Divers holding the dive line on the last decompression stop, minutes before reaching the surface.
Αύριο είναι η τελευταία ημέρα της αποστολής. Αν και η πρόγνωση καιρού δίνει νωρίς το πρωί παντελή έλλειψη ανέμων, η Μπουκαδούρα, η οποία φυσά την περίοδο αυτή από νότια κατεύθυνση, και της οποίας την ένταση γευτήκαμε τις τελευταίες ημέρες, ίσως μας δημιουργήσει προβλήματα. Έτσι αποφασίσαμε να πέσουμε στο νερό νωρίς το πρωί για να αντεπεξέλθουμε στο δύσκολο πρόγραμμα της ημέρας, το οποίο πέρα από την περαιτέρω έρευνα συμπεριλαμβάνει και την απασφάλιση και ανέλκυση του αγκυροβολίου της καταδυτικής μας πλατφόρμας, του Θ/Γ Μπενίτος, καθώς και της γραμμής κατάδυσης των δυτών.
_______________________________________________________
Due to the frequent dives, pressing schedules and accumulated fatigue, which became very apparent to our team, we were forced to deviate from the hitherto daily updates of our log, so today we post reports from our diving activities pertaining to the fourth and fifth days of the mission, namely the 3rd and 4th June 2010.
The last two days were very busy as the relatively good weather allowed us to achieve a total of four dives, with a duration of eight hours. Although after 15:00 hours we had to deal with a consistent Southwesterly sometimes gusting or exceeding 6 Beauforts; nevertheless, with the help of our stable anchorages installed during our first dive and with proper planning, we were able to realize the goals we had set. The main objectives of the first day were the research of the bow area, the superstructure amidships and near the bottom, focusing around the main rupture of the shipwreck. The main objectives of the second day involved the research of the stern area, plus photographing and videotaping the vicinity of the engine room.

Χρησιμοποιημένος κάλυκας οβίδας, μεγάλου διαμετρήματος, στην πρύμνη του S/S Burdigala. / A large caliber used shell on the aft deck of SS Burdigala.
Diving and researching the area of the bow and superstructure, beyond the satisfaction we felt when we saw objects known to us from previous dives to be still in their positions, a fact indicating that from Sept. 2008 until now there has been no pilfering and looting of the wreck, as for example the small portable lantern located at the port side (red signal course light) attests. In addition, other factors which lead to the strengthening of the history of the ship as a military transport during the First World War become evident. Along the deck on both sides of the ship’s deck are external toilets which were designed and fitted so as to serve the great number of troops transported to support the Gallipoli war theater. Under the forecastle are multi-level accommodation rooms, equipped with several beds of which just the metal skeletons remain visible. Besides the baths and wash basins in the region of the first class passengers, combined with the existence of their own beds, these cabin rooms can be considered as an indication that these places were equipped to accommodate senior ranking officers.
Near the main hull rupture spanning about 10 meters, the outwardly bent metal parts of the wreck and some of the frames, support our initial opinion that there was an explosion inside the vessel. Perhaps this big explosion was due to the influx of sea water into one of the boiler rooms after the impact of the hull with the sea mine, as has been postulated, not only by historians and researchers but from eye witnesses like Jean Lolio, a ship’s stoker, who recounted in great detail the sinking of S S Burdigala to his grandson Andre Duran. The seabed around the rupture is filled with heaps of various known and unknown to us objects which are in turn covered with benthic organisms. Among them are elegant metal artifacts such as bench parts, which adorned the main promenade deck in the first class passengers quarters, whose style and aesthetics reveals their origins as being of the Imperial Germany in the late 19th century When the ship was still named “Schnellpostdampfer Kaiser Friedrich” and sailled under the ownership of one of the most famous transatlantic shipping companies of the times, the Norddeutscher Lloyd also known as NDL.

Ο Γιάννης Πρωτόπαππας βιντεοσκοπεί στον χώρο του μηχανοστασίου. / Diver Yiannis Protopappas is videotaping in the engine room.
Researching the stern, aside from the known existence of two cannons, we encountered numerous ammunitions for firearms of large and small caliber, some of which had been used and some not. Some still don the projectile and are in a generally good condition. It was impressive to note that although many of the metal walls of the superstructure have collapsed, a lot of the wooden deck planking has remained almost intact.

Στρόφιγγα ρύθμισης της πίεσης του ατμού στο αριστερό μηχανοστάσιο του πλοίου. / Steam regulating valve in the port side engine room.
Poking around the engine room was very important not only for the “photogenic” interesting space, the encounter of massive growth of dark light loving marine organisms, but for the historicity of the space, expressed through the particular technology of the rare twin, five cylindered, reciprocating engine of quad expansion, which powered the twin three-bladed propellers which we saw and photographed the previous day. Although the engine and boiler room areas are partially covered by a lot of debris, the area is relatively “clean” so that the cylinders, relief valves, steam pressure valves and the metal stairways leading to different levels of the machinery are visible and accessible.
Tomorrow marks the last day of this year’s mission. Though the weather forecast for early morning predicts no wind, the southerlies whose intensity we have tasted in recent days, may cause us some problems. Therefore, we have decided to start early in the morning in order to tackle the demanding program of the finishing day, which in addition to further research of the shipwreck includes the release and recovery of the anchorage of our diving platform, M/S Benitos, plus the dive line.

