Το ναυάγιο

Side scan

Το ναυάγιο του S/S Burdigala, πρώην S/S Kaiser Friedrich, όπως το αποτύπωσε ο ηχοβολιστής πλευρικής σάρωσης του Πανεπιστημίου Πατρών. (KFB Collection)

Το ναυάγιο του S/S Burdigala βρίσκεται επικαθήμενο στον βυθό, επί της τρόπιδας (καρένα), κομμένο σε δυο κομμάτια, σε όρθια θέση, στο βάθος των 70 περίπου μέτρων, με το πρωραίο και το πρυμναίο κατάρτι του σπασμένα και πεσμένα προς την δεξιά πλευρά του πλοίου. Η διαμήκης γραμμή του σκάφους, πρύμνη-πλώρη, έχει κατεύθυνση βορειοανατολική. Πιθανώς αυτό να προήρθε από αλλαγή της πορείας του πλοίου, μετά την πρόσκρουση με την νάρκη και την προσπάθεια του κυβερνήτη να το οδηγήσει σε ασφαλές λιμάνι, στην προκειμένη περίπτωση στον όρμο του Αγίου Νικολάου της Κέας.  Το πρωραίο κομμάτι του πλοίου έχει μήκος γύρω στα 100 μέτρα, ενώ το πρυμναίο γύρω στα 80 μέτρα. Το ρήγμα ανάμεσα στα δυο κομμάτια έχει μήκος 12 περίπου μέτρα. Τα δύο τμήματα του πλοίου έχουν κλίση προς τα δεξιά, με το πρωραίο να έχει κλίση 10 περίπου μοίρες ενώ το πρυμναίο γύρω στις 25 μοίρες. Ο ολικός χώρος του ναυαγίου, συμπεριλαμβανομένου και του ρήγματος, καταλαμβάνει μια περιοχή μήκους 200 περίπου μέτρων η οποία εκτείνεται από τα 74 έως τα 50 μέτρα βάθος, όπου βρίσκεται το υψηλότερο άκρο των υπερκατασκευών του πλοίου.

Kaiser Friedrich - Plan

Πλευρικό σχέδιο του πλοίου την εποχή που ταξίδευε με το αρχικό του όνομα σαν Schnelldampfer Kaiser Friedrich. (Sammlung Rothe)

Το πρωραίο τμήμα του σκάφους, μήκους 40 περίπου μέτρων, χαρακτηρίζεται από το μεγάλο και μακρύ πρόστεγο (καμπούνι) το οποίο εκτείνεται από την άκρη της πλώρης μέχρι τα στόμια του κύτους αριθμός δύο, ακριβώς μπροστά από το σημείο που ξεκινά το μεσόστεγο (κύρια υπερκατασκευή). Κατά μήκος του πρωραίου καταστρώματος, το οποίο αποτελεί ταυτόχρονα την οροφή του καμπουνιού, εκτείνονται από τους οφθαλμούς (όκια) έως τα μεγάλα βαρούλκα (αργάτες) του πλοίου, οι χοντρές αλυσίδες (καδένες) των δυο μεγάλων αγκυρών, οι οποίες βρίσκονται ακόμη στην θέση τους. Στην αριστερή και την δεξιά πλευρά, στο τέλος του πρωραίου καταστρώματος, βρίσκονται σε κάθετη γωνία με την διαμήκη γραμμή του πλοίου δυο κανόνια μεγάλου διαμετρήματος, στραμμένα προς το πέλαγος. Επίσης, ακριβώς πίσω από το στήμα (κοράκι), υπάρχει ένα πυροβόλο μικρού διαμετρήματος επάνω σε βάση. Όλος ο χώρος είναι διάσπαρτος από κάλυκες οβίδων. Όπως σε όλο το πλοίο, έτσι και εδώ τα ρέλια έχουν καταρρεύσει, έχουν μείνει όμως τα κολωνάκια, σε κάθετες σειρές, τα οποία όπως και ολόκληρο το ναυάγιο βρίσκονται καλυμμένα από σφουγγάρια και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς. Το μεγαλύτερο μέρος της ξύλινης επένδυσης του καταστρώματος (πέτσωμα) έχει λιώσει, αφήνοντας ανοιχτές τις καμπίνες του πληρώματος και κάποιες από τις αποθήκες μέσα στις οποίες διακρίνονται διάφορα αντικείμενα όπως φανοί θυέλλης και κάποια εργαλεία. Σαν κύριο χαρακτηριστικό του χώρου διακρίνεται ένας μικρός γερανός σε απόσταση οχτώ περίπου μέτρων από το κοράκι.

Στο τέλος του πρωραίου καταστρώματος υπάρχει μια βάθυνση, η οποία διακόπτει την ομαλή γραμμή του κυρίου καταστρώματος, χωρίζοντας κατασκευαστικά το πρωραίο τμήμα με το μεσόστεγο (κύρια υπερκατασκευή).  Στον χώρο αυτό, μήκους 10 περίπου μέτρων, βρίσκεται ο πρωραίος ιστός (κατάρτι), σπασμένος στο κάτω μέρος του και το θωράκιο (κόφα), το οποίο βρίσκεται επί του ιστού σε καλή κατάσταση. Στην περιοχή αυτή βρίσκονται επίσης τα στόμια του κύτους αριθμός δύο (είσοδοι αμπαριών), καθώς και η είσοδος του καμπουνιού η οποία πλαισιώνεται, εκατέρωθεν, με δυο σκάλες οι οποίες οδηγούν στην πλωριά κουβέρτα. Δυο σκάλες βρίσκονται επίσης δεξιά και αριστερά του μεσόστεγου, οι οποίες οδηγούν στο ανώτερο κατάστρωμα (δεύτερη σειρά υπερκατασκευών).

Kaponia

Από τις 36 συνολικά επωτίδες (καπόνια) του πλοίου, οι περισσότερες παραμένουν σε καλή κατάσταση. Πολλές από αυτές είναι στραμμένες προς το πέλαγος, γεγονός το οποίο δείχνει ότι κατά την διάρκεια της βύθισης καθελκύσθηκαν οι περισσότερες από τις 20 σωστικές λέμβους του πλοίου. (KFB Collection)

Το μεσόστεγο του πλοίου, αποτελούμενο από την υπερκατασκευή του κυρίως καταστρώματος (πρώτη σειρά υπερκατασκευών), το ανώτερο κατάστρωμα (δεύτερη σειρά υπερκατασκευών) και των επί αυτού ευρισκόμενων χώρων πηδαλιουχίας (γέφυρα), ασυρμάτου, σαλονιού ανώτερου πληρώματος, και χώρων ενδιαίτησης των αξιωματικών, εκτείνεται μέχρι την ένατη επωτίδα (καπόνι), όπου ξεκινά η κάθετη τομή του ρήγματος η οποία και οριοθετεί το τέλος του πρωραίου τμήματος του πλοίου. Ο χώρος του κυρίου καταστρώματος (πρώτη σειρά υπερκατασκευής) φιλοξενούσε τις πολυτελείς καμπίνες (cabines de luxe) και τις καμπίνες της πρώτης θέσης (premières classes). Στον χώρο αυτό βρίσκονται επίσης δυο εσωτερικές αμφίδρομες σκάλες, οι οποίες οδηγούν στο ανώτερο κατάστρωμα (δεύτερη σειρά υπερκατασκευής) και στο υπόφραγμα.  Ο χώρος του ανώτερου καταστρώματος, στον οποίο βρίσκονταν αποκλειστικά πολυτελείς καμπίνες (cabines de luxe) και κοινόχρηστοι χώροι, όπως αίθουσα μουσικής, καπνιστήρια, αναγνωστήριο κλπ., έχει σε ορισμένα σημεία καταρρεύσει. Επάνω από την δεύτερη σειρά υπερκατασκευής, οι περισσότεροι χώροι ενδιαίτησης, εκτός του χώρου πηδαλιουχίας (γέφυρα) και του κάτω από αυτόν βρισκόμενου σαλονιού, έχουν επίσης εν μέρει καταρρεύσει. Η γέφυρα δεσπόζει στην περιοχή, λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος της και των επτά διακριτών παραθύρων τα οποία βοήθησαν στην ταυτοποίηση του πλοίου. Ένα άλλο στοιχείο που βοήθησε τα μέγιστα κατά την διάρκεια της ταυτοποίησης, μέσω παλιών φωτογραφιών, είναι ο αριστερός φανός πορείας του πλοίου ο οποίος μέχρι σήμερα βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση. Στις περιοχές των τριών φουγάρων, τα οποία λείπουν, παραμένουν τα υπολείμματα μεγάλων αεραγωγών, αναρτημένων σε ομάδες των τεσσάρων, γύρω από την κάθε τσιμινιέρα.  Σε όλη αυτή την περιοχή βρίσκονται μεγάλες μπρούτζινες πλάκες με κρύσταλλα προερχόμενες πιθανώς από τους φεγγίτες των κοινόχρηστων χώρων ενδιαίτησης, όπως τα σαλόνια, τα καπνιστήρια κλπ.. Η εικασία αυτή στηρίζεται στα σχέδια κάτοψης των χώρων ενδιαίτησης του πλοίου, όπου διακρίνεται καθαρά η δομή του επάνω μέρους των υπερκατασκευών.

Το ρήγμα που χωρίζει το ναυάγιο σε δυο κομμάτια, τα οποία απέχουν αναμεταξύ τους δώδεκα περίπου μέτρα, όπως ήδη αναφέρθηκε, βρίσκεται στην μέση σχεδόν του πλοίου, μετά το ένατο καπόνι, μετρημένο από την πλώρη προς την πρύμνη. Είναι το σημείο μετά το δεύτερο φουγάρο του πλοίου. Η κάθετη τομή, που χωρίζει σαν μαχαιριά το σκάφος σε δυο τμήματα, δίνει την δυνατότητα διείσδυσης στους εσωτερικούς χώρους του ναυαγίου σε όλα τα επίπεδα, όπως το δεύτερο λεβητοστάσιο (πρωραίο κομμάτι), το υπόφραγμα, τις δυο σειρές της υπερκατασκευής, καθώς και το μηχανοστάσιο (πρυμναίο κομμάτι). Στις δυο κάθετες πλευρές του κοψίματος διακρίνονται καμπίνες με διάφορα εξαρτήματα καθημερινής χρήσης, όπως νιπτήρες και μπανιέρες, καθώς και κομμάτια της μηχανής, όπως κύλινδροι και άξονες.

Iperkataskevi

Υπολείμματα της υπερκατασκευής και των αεραγωγών του πρυμναίου τμήματος του S/S Burdigala. Διακρίνεται η γραμμή κατάδυσης της αποστολής του Kea Dive Expedition. (KFB Collection)

Στο δεύτερο κομμάτι (πρυμναίο) του σκάφους, -αποτελούμενο από τα κύτη 3 και 4, το μηχανοστάσιο, το υπόλοιπο της υπερκατασκευής, το πρυμναίο κατάστρωμα, τον χώρο μηχανισμού του πηδαλίου, και το επίστεγο (κάσσαρο), το οποίο έχει καταρρεύσει, καθώς και τα υποφράγματα του πλοίου-, βρίσκεται στην αρχή του, με κατεύθυνση την πρύμνη, η οροφή του μηχανοστασίου. Τα έξι τετράγωνα ανοίγματα της οροφής, τα οποία στο παρελθόν ήταν καλυμμένα με φεγγίτες, είναι ανοιχτά δίνοντας την δυνατότητα διείσδυσης στους κύριους χώρους του μηχανοστασίου. Στον χώρο του τρίτου φουγάρου, όπου βρίσκεται η οπή με μεταλλικά υπολείμματα της τσιμινιέρας, υπάρχουν αριστερά και δεξιά τουαλέτες, οι οποίες δεν βρίσκονται καταχωρημένες στα αρχικά σχέδια του πλοίου. Πιθανώς αυτές να τοποθετήθηκαν μετά την επίταξη του S/S Burdigala σαν μεταγωγικού, για την εξυπηρέτηση των στρατιωτών που μετέφερε. Αμέσως μετά την οπή του τρίτου φουγάρου, δυο σκάλες οδηγούν στην περιοχή του πρυμναίου καταστρώματος όπου το πρώτο που συναντά κανείς είναι ο σπασμένος και πεσμένος δεξιά πρυμναίος ιστός, και τα στόμια των κυτών. Το πρυμναίο κατάστρωμα, μήκους 45 περίπου μέτρων, διέπεται από τα υπολείμματα του επίστεγου (κάσσαρο), μήκους 22 περίπου μέτρων και πλάτους 18, το οποίο έχει καταρρεύσει εντελώς. Πίσω ακριβώς από το κάσσαρο βρίσκονται δυο κανόνια ίδιου μεγέθους, όπως και αυτά της πλώρης, επίσης κάθετα στην διαμήκη γραμμή του πλοίου και στραμμένα προς το πέλαγος. Μετά τους δυο μεγάλους πρυμναίους αργάτες και στο τέλος της πρύμνης, βρίσκεται μια οπή ακριβώς στην μέση του άνω μέρους της ασπιδίσκης (καθρέφτη), στο σημείο όπου θα πρέπει να βρίσκεται το όνομα του πλοίου, γραμμένου εις διπλούν, κάτω από τις αλλεπάλληλες επιστρώσεις των βενθικών οργανισμών. Η χαρακτηριστική αυτή οπή βοήθησε επίσης σημαντικά για την ταυτοποίηση του ναυαγίου. Όλη η περιοχή της πρύμνης είναι καλυμμένη και αυτή με κάλυκες οβίδων και κιβώτια πυρομαχικών. Στο κάτω μέρος του πλοίου και σε βάθος 74 μέτρων, διακρίνονται καθαρά οι δυο μεγάλες τρίφτερες προπέλες του πλοίου. Από την αριστερή προπέλα λείπει ένα πτερύγιο, ενώ η δεξιά είναι βυθισμένη στην άμμο καλυπτόμενη από το κύτος. Χαρακτηριστική είναι επίσης μια μεγάλη κατασκευαστική προεξοχή, πάνω και κάτω από την ίσαλο γραμμή, η οποία διακρίνεται καθαρά σε όλες τις παλιές φωτογραφίες του S/S Burdigala.

Copyright © 2009 by D. Galon and the S/S Burdigala Project Team

Advertisements

%d bloggers like this: