Το υποβρύχιο U 73

Κατασκευή και χαρακτηριστικά

Uboot Dampfer

Κάρτα που δινόταν σαν αντίτιμο της χρηματικής προσφοράς κατά την διάρκεια εράνου για την οικονομική ενίσχυση των γερμανικών υποβρυχίων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. (KFB Collection).

Tο γερμανικό ναυαρχείο (Admiralstab) ανέθεσε στις αρχές του 1915 την ναυπήγηση 10 ναρκοθετικών υποβρυχίων, μεγάλου επιχειρησιακού βεληνεκούς, τα οποία σκόπευε να εντάξει στον στόλο της ανοιχτής θαλάσσης, τον αποκαλούμενο Hochseeflotte. Ο τύπος των υποβρυχίων αυτών, αν και αναφέρεται συχνά σαν U 71 λόγω του πρώτου υποβρυχίου της σειράς, έγινε ευρύτερα γνωστός σαν UE 1. Η κατασκευαστική σειρά, του τύπου αυτού, συμπεριλάμβανε τους αριθμούς υποβρυχίων U 71 έως U 80. Τα 10 αυτά υποβρύχια κατασκευάσθηκαν σε δυο διαφορετικά ναυπηγεία, στο Vulcan του Αμβούργου και στο Αυτοκρατορικό Ναυπηγείο (Kaiserliche Werft) του Danzig, όπου στο πρώτο κατασκευάστηκαν τα οχτώ και στο δεύτερο τα άλλα δυο. Ένα από αυτά, το υποβρύχιο U 73, με τον αύξοντα αριθμό κατασκευής 29, έμελλε να παίξει σημαντικό ρόλο στην διεξαγωγή του ναυτικού πολέμου στην Μεσόγειο κατατάσσοντας τον κυβερνήτη του, Gustav Siess, με ρεκόρ βύθισης 56 πλοία συνολικού τονάζ 188.895 κόρων, στην έκτη θέση της λίστας των πιο επιτυχημένων κυβερνητών υποβρυχίων στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Το U 73 καθελκύστηκε στις 16 Ιουνίου του 1915 και είχε τα εξής κατασκευαστικά, μηχανολογικά και οπλικά χαρακτηριστικά.

U73-Cattaro-2

Το U 73 στο Cattaro την άνοιξη του 1916. (Copyright © Internationales Maritimes Museum Hamburg).

  • Εκτόπισμα: 755 τόνοι (επιφάνεια), 832 τ. (καταδυόμενο), 980 τ. (συνολικό)
  • Μήκος: 56,80 μέτρα (συνολικό), 46,66 μ. θάλαμος πίεσης
  • Πλάτος: 5,90 μέτρα (συνολικό), 5,00 μ. θάλαμος πίεσης
  • Βύθισμα: 4,86 μέτρα
  • Ύψος: 8,25 μέτρα
  • Μηχανές: Δύο Körting πετρελαιοκίνητες, δύο ηλεκτρικές
  • Ιπποδύναμη: 900 ίπποι  (επιφάνεια), 900 ίπ. (καταδυόμενο)
  • Ενδεικτική ταχύτητα: 10,6 κόμβοι (επιφάνεια), 7,9 κ. (καταδυόμενο)
  • Ακτίνα δράσης: 7.880 ναυτικά μίλια με ταχύτητα εφτά κόμβων  (επιφάνεια), 83 ναυτικά μίλια με ταχύτητα τεσσάρων κόμβων (καταδυόμενο)
  • Τορπίλες: Τέσσερις
  • Τορπιλοσωλήνες: Δυο  εξωτερικοί 50,8 εκατοστά (πλώρη, πρύμνη)
  • Νάρκες: 34
  • Πυροβόλο καταστρώματος: Ένα 88 εκατοστά
  • Πλήρωμα: 32 άτομα
  • Μέγιστο βάθος: Περίπου 50 μέτρα

Αν και τα ενδεικτικά κατασκευαστικά στοιχεία του υποβρυχίου προδιαθέτουν ώστε να το αντιληφθεί κανείς σαν μια επιτυχημένη ναυπηγική και μηχανολογική κατασκευή, ειδικά για την εποχή εκείνη, η πραγματικότητα όμως, όπως έγινε γνωστή εκ΄των υστέρων, ήταν διαφορετική. Σύμφωνα με την αναφορά και τις περιγραφές του κύριου αυτόπτη μάρτυρα, Martin Niemöller, -ο οποίος υπηρέτησε σαν πλοηγός στο U 73 από τις 22 Φεβρουαρίου του 1916 έως τον Ιανουάριο του 1917, και κατέγραψε τις εμπειρίες του σε βιβλίο, με τον τίτλο, «Vom U-Boot zur Kanzel» (Από το υποβρύχιο στον άμβωνα), μια και μετά τον πόλεμο έγινε κληρικός-, μαθαίνουμε ότι όχι μόνο ήταν αργό στην επιφάνεια, φτάνοντας με κόπο τους 9,6 κόμβους, αλλά και ότι καταδυόμενο η ταχύτητα του δεν ξεπερνούσε τους 4 κόμβους, τους οποίους έφτανε μόνο για μικρά χρονικά διαστήματα. Επίσης, η διαδικασία κατάδυσης του διαρκούσε το λιγότερο δυο λεπτά και η διαδικασία ανάδυσης ήταν αρκετά χρονοβόρα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα του όμως ήταν οι μηχανές, οι οποίες ήταν όχι μόνο ανεπαρκείς αλλά χρειάζονταν συνεχή ρύθμιση και παρουσίαζαν πολύ συχνά βλάβες. Διάφορες άλλα τεχνικές αστοχίες, όπως οι ενίοτε λανθασμένες ενδείξεις της γυροσκοπικής πυξίδας, συμπλήρωναν τον κατάλογο των συνολικών προβλημάτων του σκάφους. Δίκαια θα μπορούσε να αναρωτηθεί λοιπόν κανείς, για το πως ένα τέτοιο υποβρύχιο κατάφερε να έχει τόσες επιτυχίες; Ίσως η απάντηση να βρίσκεται στο γεγονός ότι οι περισσότερες επιτυχίες του U 73 οφείλονται σε βύθιση από νάρκες, σε συνδυασμό με τις διοικητικές ικανότητες του κυβερνήτη του, Gustav Siess.

Kapitänleutnant Gustav Siess

G. Siess

Ο Gustav Siess, κυβερνήτης του U 73, κατατάσσεται μέχρι σήμερα στους Γερμανούς«άσσους» του υποβρυχίου πολέμου. Το 1918, μετά την παρασημοφόρηση του με το Pour le Mérite, αναρτήθηκε στο κεντρικό και πολύ γνωστό φωτογραφείο του Αμβούργου, «Foto Dürkopp», η φωτογραφία του σε φυσικό μέγεθος. Με τον τρόπο αυτό δόθηκαν τα εύσημα, στον φέροντα το πρώτο Pour le Mérite στην πόλη του Αμβούργου. (Foto Dürkopp – Hamburg).

Ο υποπλοίαρχος (Kapitänleutnant) Gustav Siess γεννήθηκε στο Αμβούργο στις 11 Δεκεμβρίου του 1883 και κατατάχθηκε στο Γερμανικό Αυτοκρατορικό Πολεμικό Ναυτικό (Crew 04/1902, Deutsche Kaiserliche Kriegsmarine) το 1902. Η αρχή του πολέμου τον βρήκε να εκτελεί χρέη κυβερνήτη στην τορπιλάκατο V 1. Αργότερα, μετά από ένα μικρό διάστημα που διετέλεσε κυβερνήτης στην τορπιλάκατο V 3, ο Gustav Siess ζήτησε μετάθεση στα υποβρύχια όπου μετά την εκπαίδευση του, διάρκειας τριών μηνών, διορίστηκε στο υποβρύχιο U 41. Λίγο αργότερα, και λόγω των ιδιαίτερων ικανοτήτων του, διορίστηκε τον Αύγουστο του 1915 κυβερνήτης στο υποβρύχιο U 73, λίγο καιρό πριν αυτό παραδοθεί για τις πρώτες δοκιμές (9.10.1915) που είχαν προγραμματιστεί να γίνουν στην Βαλτική Θάλασσα στην βάση υποβρυχίων του Κιέλου.

Ο Gustav Siess με το υποβρύχιο αυτό πραγματοποίησε την βύθιση του μεγαλύτερου τονάζ πλοίων στην καριέρα του, συμπεριλαμβανομένου του S/S Burdigala και του HMHS Britannic. Κατά την διάρκεια της διακυβέρνησης του U 73 (Οκτώβρης 1915 – Απρίλης 1917), βύθισε 17 πλοία του εμπορικού ναυτικού (συνολικά 96.742 ΚΟΧ) και δυο πολεμικά, το βρετανικό RUSSEL και το ρωσικό PERESVYET. Ο Gustav Siess, εκτός του U 73, διετέλεσε κυβερνήτης και των υποβρυχίων U 33 και U 65. Για την δράση και τις επιτυχίες του παρασημοφορήθηκε με τον Σιδηρούν Σταυρό πρώτης και δευτέρας τάξεως, καθώς και με το παράσημο Pour le Mérite, τον Απρίλιο του 1918.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά την περίοδο της αποκαλούμενης Δημοκρατίας της Βαϊμάρης (Weimarer Republik), o Gustav Siess ίδρυσε την εταιρεία εμπορίου «Siess, von Loë & Co». Το 1935, μετά από εκπαίδευση πιλότου και σε ηλικία 53 ετών, επανήλθε στις τάξεις του στρατού με τον βαθμό του υποστράτηγου (Generalmajor) και διετέλεσε υπεύθυνος διοικητικής μέριμνας στο υπουργείο αεροπορίας (Luftwaffe) στο Βερολίνο. Το 1944, μετά από βαριά αρρώστια, αποχώρησε από τις τάξεις του γερμανικού στρατού για να συλληφθεί στην συνέχεια, το 1945, από τον ρωσικό Κόκκινο Στρατό. Καταδικάσθηκε σε 25 χρόνια κράτησης σε ρωσικό στρατόπεδο εργασίας και αφέθηκε ελεύθερος δέκα χρόνια αργότερα, το 1955, όπου και επέστρεψε στο Αμβούργο. Ο Gustav Siess απεβίωσε πλήρης ημερών στην γενέτειρα του πόλη στις 14 Οκτωβρίου του 1970, σε ηλικία 87 ετών.

Το ναρκοπέδιο αριθμός 32

20090430134226305_0001

Απόσπασμα της σελίδας 38 από το βιβλίο του Martin Niemöller, πλοηγού του U 73, με τον τίτλο «Vom U-Boot zur Kanzel». Στο απόσπασμα αυτό γίνεται αναφορά στην τοποθέτηση του ναρκοπεδίου αριθμός 32, έξω από τις βόρειες ακτές της Κέας. (KFB Collection).

Αν και η δράση του U 73 ήταν πλούσια σε γεγονότα, -στον ιστότοπο μας βρίσκεται καταχωρημένος ένας χρονολογικός πίνακας συμβάντων από τον Ιανουάριο του 1915 έως τον Σεπτέμβριο του 1917-, ένα συγκεκριμένο γεγονός μας ενδιαφέρει και μας αφορά ιδιαίτερα. Πρόκειται για την τοποθέτηση του ναρκοπεδίου αριθμός 32, στο στενό της Κέας, στις 28 Οκτωβρίου του 1916, το οποίο είχε σαν αποτέλεσμα την βύθιση των πλοίων S/S Burdigala και HMHS Britannic. Προτιμώντας την παράθεση από την πρωτογενή πηγή, μεταφέρουμε εδώ την περιγραφή του αυτόπτη μάρτυρα, πλοηγού Martin Niemöller, όπως αυτή έχει καταχωρηθεί στο βιβλίο του «Vom U-Boot zur Kanzel».

«Στις 22 Οκτωβρίου [1916] το απόγευμα ξεκινήσαμε από το Cattaro. Στις 23 διασχίσαμε, καταδυόμενοι, τα στενά του Otranto όπου έπρεπε να περάσουμε από πέντε εχθρικές γραμμές, αποτελούμενες από ψαροκάικα τα οποία έσερναν, ανά δυο, μεγάλα δίχτυα επί των οποίων είχαν αναρτηθεί βόμβες, προσπαθώντας με τον παράξενο αυτόν τρόπο, και με ελάχιστη επιτυχία, να συλλάβουν υποβρύχια. Οι εχθρικές αυτές γραμμές αποτελούσαν, το διάστημα αυτό, περισσότερο μια άβολη καθυστέρηση της αποστολής παρά έναν σοβαρό κίνδυνο. Περισσότερο σεβασμό είχαμε για τα γρήγορα αντιτορπιλικά τα οποία, ειδικά κατά την διάρκεια της νύχτας, μπορούσαν να γίνουν ελαφρώς επικίνδυνα. Το επόμενο πρωί βυθίσαμε, στο ύψος της Ιθάκης, ένα ελληνικό μπάρκο, το Προποντίς, το οποίο μετέφερε τσιμέντο για την εποπτεία του καναλιού του Σουέζ. Στην συνέχεια, περνώντας την νύχτα με ομίχλη το στενό του Τσιρίγου [Κύθηρα], μπήκαμε στην περιοχή της ελληνικής θάλασσας.

Πρώτη συνάντηση: ένα μοντέρνο αγγλικό μικρό καταδρομικό. Αλλά δεν καταφέρνουμε να το πλησιάσουμε σε απόσταση βολής. Την επόμενη ημέρα, αν και καραδοκούμε στο ίδιο σημείο, δεν μας κάνει την χάρη να εμφανιστεί κάτι.  Κατά την διάρκεια της νύχτας κατευθυνόμαστε προς τον βορρά, στον Σαρωνικό κόλπο. Με το χάραμα της ημέρας βρισκόμαστε, μετά από διάφορες νυχτερινές συναντήσεις με καταδρομικά και αλλεπάλληλες καταδύσεις, μπροστά στην νήσο Φλέβες βορειοανατολικά της Αίγινας. Κατά την διάρκεια του πρωινού αναπτύσσεται εδώ έντονη ατμοπλοϊκή κυκλοφορία, την οποία επιβλέπει προστατεύοντας ένα πλησίον σε εμάς βρισκόμενο γαλλικό αντιτορπιλικό. Ο καιρός είναι άσχημος και είναι δύσκολο να κρατήσουμε το U 73 σε ύψος περισκοπίου. Κατά το μεσημέρι θα τοποθετηθούν δυο ναρκοπέδια ανατολικά και δυτικά του μικρού νησιού, στο σημείο της ατμοπλοϊκής διαδρομής, και μετά θα κατευθυνθούμε νότια προς το στενό της Κέας. Το βράδυ το περνάμε στην επιφάνεια, κοντά στις ακτές της Εύβοιας, στον κόλπο των Πεταλιών, και ξαναγεμίζουμε τις μπαταρίες [του υποβρυχίου]. Δεν έχουμε όμως ησυχία κατά την διάρκεια της νύχτας καθώς πρέπει να καταδυθούμε τρεις φορές για να αποφύγουμε διαβαίνοντα αντιτορπιλικά. Στο στενό της Κέας είδαμε κατά την διάρκεια της νύχτας να περνούν δυο κατάφωτα νοσοκομειακά πλοία, με νότια κατεύθυνση. Τα υπόλοιπα πλοία, τα πλέοντα χωρίς φωτισμό, δεν τα εντοπίσαμε.

Otrantosperre

Το αποκαλούμενο «Φράγμα του Στενού του Οτράντο» – αποτελούμενο από σταθερά και μόνιμα ανθυποβρυχιακά φράγματα, από έναν στολίσκο 160 μικρών αλιευτικών τα οποία έσερναν κινητά ανθυποβρυχιακά δίχτυα, καθώς και από συνεχείς περιπολίες που εκτελούσαν πλοιάρια του συμμαχικού πολεμικού ναυτικού – τοποθετήθηκε το φθινόπωρο του 1915 και παρέμεινε μέχρι το τέλος του πολέμου. Ο σκοπός του «Φράγματος», το οποίο εκτεινόταν κατά πλάτος του 40 ναυτικών μιλίων στενού που χωρίζει την Ιταλία από την Αλβανία, ήταν αφενός το να δυσκολέψει την έξοδο και είσοδο των γερμανικών και αυστροουγγρικών υποβρυχίων και αφετέρου να εμποδίσει την έξοδο του αυστροουγγρικού Στόλου (KuK Marine) από την Αδριατική. Ήταν το φράγμα από το οποίο έπρεπε να περάσουν όλα τα υποβρύχια της γερμανικής U-Flotille Pola, ανάμεσα σε αυτά και το U 73. (KFB Collection)

Νωρίς, στις πέντε το πρωί, καταδυθήκαμε κινούμενοι προς το στενό της Κέας αναζητώντας ένα κατάλληλο σημείο για το ναρκοπέδιο μας. Δεν ήταν δύσκολο να βρεθεί, καθώς όλα τα πλοία περνούν κοντά από τις ακτές της Κέας. Ταυτόχρονα ανακαλύψαμε ότι δυστυχώς στην περιοχή της ατμοπλοϊκής γραμμής αρκετοί σχηματισμοί ναρκαλιευτικών, με ανοιγμένα τα μηχανήματα ανίχνευσης, βρίσκονταν εν δράση. Περιμένουν την επίσκεψη μας λοιπόν. Μεταξύ οχτώ και εννιά η ώρα το πρωί ποντίζουμε με αρκετή τύχη δυο ναρκοπέδια, αποτελούμενα από έξι νάρκες το καθένα, μπροστά στις ακτές της Κέας και παραμένουμε μέχρι το απόγευμα στην περιοχή για να δούμε αν θα συμβεί κάτι, έτσι ώστε σε περίπτωση επιτυχίας να αποτελειώσουμε τα χτυπημένα πλοία. Γύρω στις έντεκα βρίσκεται ένα μεγάλο ατμόπλοιο, με μεγάλη κλίση της μίας του πλευράς, κοντά στο ναρκοπέδιο προσπερνά όμως μέσα σε ένα τέταρτο της ώρας, με νότια κατεύθυνση, χωρίς να προλάβουμε να το πλησιάσουμε. Προσέκρουσε σε νάρκη; Δεν γνωρίζουμε!

Κατά την διάρκεια της ημέρας προσπερνούν ακόμα πολλά πλοία, ειδικά πολλά νοσοκομειακά τα οποία διακρίνονται από το άσπρο χρώμα και την πράσινη γραμμή. Είτε θα πρέπει να έχει απλωθεί στους Γάλλους, στην Θεσσαλονίκη, μεγάλη επιδημία, είτε χρησιμοποιούν την προστασία του Ερυθρού Σταυρού για να μεταφέρουν στρατεύματα και πολεμικό υλικό! Αργά το απόγευμα εγκαταλείπουμε την θέση μας και κατευθυνόμαστε καταδυόμενοι βορειοανατολικά, μέσω του στενού το Κάβο Ντόρο, σε καθαρά νερά για να περάσουμε την νύχτα όσο πιο ανενόχλητα γίνεται και να φορτώσουμε και πάλι τις μπαταρίες [του υποβρυχίου]».

Το τέλος του U 73

Το υποβρύχιο U 73 παρέμεινε ενεργό καθ΄ όλη την διάρκεια του πολέμου. Εκτός του Gustav Siess, οι υπόλοιποι αξιωματικοί που διετέλεσαν κυβερνήτες του ήταν οι, Κapitänleutnant Ernst von Voigt (22 Μαΐου 1917 – 15 Ιανουαρίου 1918), Κapitänleutnant Karl Meusel (16 Ιανουαρίου 1918 – 15 Ιουνίου 1918), Κapitänleutnant Carl Bünte (16 Ιουνίου 1918 – 14 Ιουλίου 1918), και Κapitänleutnant Fritz Saupe (15 Ιουλίου 1918 – 30 Οκτωβρίου 1918). Στο τέλος του πολέμου, τον Οκτώβριο του 1918, ο διοικητής του γερμανικού στολίσκου υποβρυχίων της Pola, Theodor Pullen, έδωσε διαταγή σε όλα τα υποβρύχια του μεσογειακού στόλου να επιστρέψουν στην βάση τους και αφού προμηθευτούν καύσιμα και τρόφιμα, να ξεκινήσουν το ταξίδι τους για την ναυτική βάση του Κίελου. Για όσα δεν ήταν σε θέση να πραγματοποιήσουν το επικίνδυνο και μακρύ αυτό ταξίδι, έδωσε την διαταγή να ανατιναχθούν. Ανάμεσα στα τελευταία ήταν και το U 73, το οποίο ανατινάχθηκε στην Pola στις 30 Οκτωβρίου του 1918.

Copyright © 2009 by D. Galon and the S/S Burdigala Project Team

Advertisements

%d bloggers like this: